Kwas foliowy – dlaczego tak ważny?

Kwas foliowy jest niezbędnym składnikiem do zdrowego funkcjonowania. Okazuje się szczególnie ważny w okresie istnienia choć minimalnej szansy, że kobieta może zajść w ciąże. Prewencyjnie w celu zapobiegania ryzyka wystąpienia ciężkich chorób u płodu warto go zażywać niemal przez całe życie. Dobrze to robić aż do czasu, kiedy w Polsce zapadnie decyzja o dodawaniu kwasu foliowego do najważniejszych produktów spożywczych – chleba, mleka, czy mąki (jak to jest w innych krajach na świecie).

Czym jest kwas foliowy?
Kwas foliowy jest witaminą z grupy B, znaną przede wszystkim z powodu częstego, a nawet można napisać inaczej – typowego jej niedoboru u większości ludzi na świecie. Kwas foliowy, występujący w żywności w postaci tak zwanych folianów, można znaleźć w wielu warzywach, zwłaszcza tych ciemnozielonych i pomarańczowych (szparagach, pomidorach, soczewicy, sałacie, kalafiorze, fasoli, burakach, słoneczniku). Znaleźć go można również w świeżych owocach: zwłaszcza pomarańczach, awokado i bananach.Okazuje się jednak, że nawet w zdrowej diecie kwas foliowy dostarczany jest bardzo często w zbyt małej dawce. Zamiast optymalnej ilości 0,4 mg, przeciętna kobieta wraz z pokarmem dostarcza organizmowi jedynie 0,2 mg kwasu foliowego. Dlaczego tak się dzieje? Kwasu foliowego brakuje zazwyczaj z powodu zbyt małej ilości: surowych warzyw, owoców i pełnych ziaren zbóż. Niekorzystny wpływ na poziom kwasu foliowego mają również: nikotyna, alkohol (oprócz piwa, które jest jednym ze źródeł tej witaminy) oraz wysoko przetworzone produkty spożywcze.

Dlaczego trzeba uzupełniać jego ilość?
Tak, jak wspomniałam wcześniej nawet w przypadku zdrowej diety nie możemy być pewne, że dostarczamy wystarczającą ilość kwasu foliowego. Przyjmowanie kwasu foliowego w postaci suplementu diety wiąże się również z innymi korzyściami. Dostarczanie kwasu foliowego nie generuje właściwie żadnych skutków ubocznych. Kwas foliowy dostarczany w dawce do 0,4 mg może być stosowany przez wiele lat.

Pomaga zapobiegać wystąpieniu najcięższych wad wrodzonych cewy nerwowej u płodu – bezmózgowia, czy rozszczepu kręgosłupa. Ponadto kwas foliowy ma inne działanie – pozwala zapobiegać chorobom serca oraz miażdżycy. Niedobór tego składnika może również powodować zaburzenia rozwoju łożyska, a w przyszłości ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, depresji, miażdżycy, czy nowotworów (szczególnie raka macicy). W przypadku niedostarczania wystarczającej ilości kwasu foliowego można zaobserwować, że noworodek rodzi się mniejszy i słabszy.

Kwas foliowy należy włączyć w dietę przynajmniej cztery tygodnie przed planowaną ciążą (optymalnie trzy miesiące) i zażywać go aż do 12 tygodnia ciąży.

Moda na kwas foliowy?
Nasze mamy, a na pewno babcie niewiele słyszały o kwasie foliowym. W niektórych kręgach nie mówiło się o nim właściwie wcale. Jego oddziaływanie na organizm kobiety było mało znane. Brakowało społecznej wiedzy o ogromnej roli kwasu foliowego na rozwój płodu.

Przez wiele lat nie zauważano powikłań spowodowanych niedostatecznym spożywaniem kwasu foliowego. Co prawda obserwowano u niektórych pań takie objawy, jak: rzadki typ niedokrwistości, czy kłucie języka, zaburzenia pokarmowe, jednak nie kojarzono ich w ogóle z brakiem kwasu foliowego, ani z tym, że wraz z tymi objawami drastycznie wzrastało ryzyko urodzenia się dziecka z poważnymi wadami układu pokarmowego. Wymienione objawy uznawano po prostu za typowe, niepokojące symptomy ciąży.

Kwas foliowy ważny w ciąży i nie tylko
Dzisiaj o kwasie foliowym wiemy zdecydowanie więcej. Po wielu badaniach dokładnie została poznana funkcja tej witaminy i jej ogromne znaczenie w codziennym, zdrowym funkcjonowaniu każdego człowieka. Naukowcy udowodnili jedną ważną tezę – że kwas foliowy jest potrzebny nie tylko w trakcie ciąży, ale jest witaminą, która reguluje wiele bardzo ważnych procesów w organizmie.

Konkrety? Proszę bardzo: składnik ten pozytywnie wpływa na układ nerwowy, na działanie mózgu, korzystnie oddziałuje na samopoczucie. Jest niezbędny do produkcji serotoniny („hormonu szczęścia”), umożliwiającej wypoczęcie oraz wpływa na to, że po nocy czujemy się zregenerowani i pełni siły. Ponadto pozwala na produkcję noradrenaliny, odpowiedzialnej za energię i siłę do codziennej aktywności.

Skutki niedoboru kwasu foliowego

  • przemęczenie, kłopoty ze skupieniem myśli, mniejsze zdolności intelektualne,
  • uczucie lęku, drażliwość, depresja,
  • problemy z pamięcią,
  • bezsenność,
  • zahamowanie wzrostu,
  • problemy z regeneracją komórek,
  • zaburzenia trawienne (biegunka, zaburzony apetyt, zbyt mała masa ciała),
  • bóle głowy, zbyt szybkie siwienie, zaburzenia pracy serca,
  • choroby zapalne błony śluzowej warg i języka.

Kwas foliowy – liczby

Jak bardzo jest nam potrzebny kwas foliowy? Być może uświadomienie sobie, jaka jest skala problemu spowodowanego niedoborem tej witaminy, spojrzymy na tę kwestię bardzo poważnie:

  • W Polsce na każde 1000 noworodków 2-3 ma wadę cewy nerwowej,
  • Jedynie 40% noworodków z wadą cewy nerwowej żyje dłużej niż 10 lat,
  • Jedynie u 1 na 100 osób z wadą cewy nerwowej nie obserwuje się kalectwa
  • Kobieta, która urodziła dziecko z wadliwą cewą nerwową, otrzymując profilaktycznie przy następnej ciąży kwas foliowy (4-5 mg) ma o ponad 70% mniejsze ryzyko, że urodzi dziecko z podobną wadą.
  • Codzienna dieta przeciętnej Polki zawiera jedynie 0,2 mg kwasu foliowego.

Zostaw komentarz