Odczulanie

Odczulanie w zależności od substancji, na jaką jest uczulony pacjent, odbywa się w systemie całorocznym lub w okresie przedsezonowym. Może trwać nawet 3-5 lat. Gdy zakończy się sukcesem, znacznie ułatwia komfort życia, pozwalając na kontakt z alergenem (kurz, pyłki, sierść zwierząt, itd.) bez negatywnych skutków ubocznych. Niestety jednak niekiedy po odczulaniu, już po roku-dwóch latach alergia powraca? Czy zatem warto?

Alergie stwierdza się coraz częściej

Alergie są dzisiaj istotnym problemem, który negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Stanowi  klasyczną odpowiedź immunologiczną na różne czynniki zagrożenia, pojawiające się zarówno  w środowisku naturalnym, jak i skażonym: sztucznym. Symptomy mogą być różne, zaczynając od świądu, nieżytu nosa, łzawienia oczu, kataru siennego, a kończąc na wstrząsie anafilaktycznym (gwałtownej, natychmiastowej reakcji pojawiającej się po kontakcie z alergenem – zazwyczaj w okresie od dwudziestu minut do nawet godzinie po wniknięciu alergenu do krwi).

Walka z przyczynami alergii

Oprócz leków, które łagodzą przebieg alergii w sprzedaży są również takie, które walczą z ich przyczynami, nie dopuszczając do ich powstawania. Wizja skończenia z objawami alergii wydaje się dużo bardziej atrakcyjna niż ciągłe ich „zaleczanie”. Dlatego szczepionki pozwalające odczulić pacjenta stają się coraz ciekawszą i chętniej wybieraną alternatywą.

Immunoterapia alergenowa (swoista, odczuleniowa) zmniejsza intensywność reakcji na alergeny, a w najlepszych przypadkach umożliwia całkowite zwalczenie ich przyczyn. W ten sposób można pozbyć się alergii poprzez wstrzyknięcie szczepionki, jej podanie drogą doustną lub pod język.

Odczulanie może odbywać się w wersji przedsezonowej lub całorocznej. W tym pierwszym wypadku polega na podawaniu szczepionek kilkakrotnie zanim rozpocznie się sezon pylenia (np. na trawy, krzewy, drzewa). Leczenie kontynuuje się po okresie pylenia.  Natomiast odczulanie całoroczne polega na podawaniu szczepionek w kilkutygodniowych odstępach przez cały rok. Dotyczy ono zmniejszania negatywnych skutków kontaktu z alergenami „całorocznymi” – odchodami domowymi, sierścią zwierząt, pleśnią, kurzem.
Niestety odczulanie nigdy nie daje pewności, że cały proces się uda. W przypadku jednej osoby może się zakończyć dużym sukcesem, a w odniesieniu do drugiej być całkowicie nieskuteczne. Niestety nie zawsze daje efekty na długo. Czasami alergia wraca po kilku latach. Trudno przewidzieć przed terapią jak się ona skończy w naszym wypadku.

Dla kogo?

Odczulanie powinno być skonsultowane z lekarzem alergologiem. Pierwszym etapem powinno być szczegółowe zbadanie pacjenta. Konieczne jest także przeprowadzenie wywiadu, by znaleźć związek między czynnikami środowiska, a pojawiającymi się objawami. Następnie wykonuje się testy alergiczne, które pozwalają określić, na co dokładnie jest uczulona dana osoba. By włączyć terapię, lekarz musi wykazać, że alergia jest skutkiem narażenia na niekorzystnie działające czynniki alergiczne.

Dla kogo nie?

Istnieje wiele przeciwwskazań do wykonania odczulania. Każdorazowo decyzję o jej rozpoczęciu powinien podjąć alergolog. Podstawowym przeciwwskazaniem, co chyba naturalne, to brak związków między, objawami a wpływem na ich wystąpienie czynników środowiska. Odczulanie nie jest wskazane także w przypadku nowotworów, chorób układu odpornościowego, chorób układu krążenia, choroby wieńcowej, nadciśnienia. Odczulanie nie powinno być przeprowadzane w okresach notowania przeziębienia, czy infekcji.
Istnieją pewne przeciwwskazania, jeśli uwzględnić wiek odczulania. Co do zasady nie poddaje się tego typu zabiegom dzieci poniżej 3-5 roku życia. Przyczyną może być zbyt słaby układ odporności oraz problemy z obserwacją ewentualnych skutków ubocznych terapii. Terapia utrudniona jest również u osób po 60 roku życia, którzy mają także problemy ze zdrowiem pojawiające się wraz z wiekiem.

Sposób postępowania po podaniu szczepionki

Każde podanie szczepionki nie powinno się zakończyć na jej zaaplikowaniu. Należy mieć na uwadze to, że każdorazowo po odczulaniu należy poczekać pół godziny w celu obserwacji, czy nie dojdzie do negatywnej reakcji organizmu.  Bliskość lekarzy i zaawansowanej opieki medycznej pozwala zapobiec i w razie konieczności szybko zareagować na pojawiającą się odpowiedź immunologiczną. Dodatkowo na kilka dni po podaniu szczepionki należy obserwować samopoczucie i wszelkie niepokojące objawy zgłaszać do lekarza.
Ponadto po wstrzyknięciu szczepionki należy ograniczyć wysiłek fizyczny, odpoczywać i stosować lekką dietę (bez narażania się na alergeny). Zabronione jest picie alkoholu lub zażywanie innych leków niż zalecił to lekarza.

Odczulanie a skuteczność

Odczulanie przynosi największe rezultaty w przypadku alergii, którym towarzyszy nieżyt nosa. Najskuteczniejsze jest w przypadku leczenia negatywnych reakcji w kontakcie z jadem owadów, pleśnią, roztoczami. Takich samych efektów zazwyczaj nie uzyskuje się w leczeniu negatywnego oddziaływania na pyłki traw, drzew, krzewów i chwastów.
Istnieją różne opinie na temat odczulania. Jeden specjalista będzie nas do niego gorąco namawiał, inny pozostanie sceptyczny, a jeszcze inny odradzi. Jedno jest pewne, by w ogóle mówić o skuteczności, konieczne jest odpowiednie dobranie składników i proporcji szczepionki.

Fakty i liczby

• alergia może się rozwinąć w dowolnym momencie życia. Niekiedy (na przykład w okresie dojrzewania) mija samoistnie.
• immunoterapia jest skuteczna u 60-80% alergików,
• dobre efekty są widoczne już po roku, jednak tak szybko nie zleca się przerywania terapii,
• osoby, które przeżyły wstrząs anafilaktyczny muszą się liczyć z tym, że przy kolejnym kontakcie z alergenem ryzyko powstania wstrząsu to aż 60%. Po odczulaniu ryzyko to spada do 3%.
• odczulaniu nie są poddawane osoby cierpiące na alergię pokarmowe. W ten sposób nie leczy się tych schorzeń.
• na jad owadów należy się szczepić zimą,
• na trawę i pyłki innych roślin – optymalnie od lutego do kwietnia
• na roztocza – najlepiej latem,
• na zwierzęta – każdy okres jest dobry
• na pleśnie – zimą

Podobne artykuły:

1. Alergia – czym jest i jak powstaje? Okres wiosenno-letni to czas, kiedy szczególnie często słyszy się o...